โรคลำไส้อักเสบแบบเนื้อตาย

โรคลำไส้อักเสบแบบเนื้อตายเป็นหนึ่งในโรคของสัตว์ปีกที่พบได้บ่อยที่สุดในโลก และส่งผลกระทบทางเศรษฐกิจประมาณ 40% ของการเลี้ยงเชิงพาณิชย์ การระบาดของโรคแบบที่แสดงอาการอาจทำให้เกิดอัตราการตายได้ถึง 50% และคาดการณ์ว่าจะมีมูลค่าความเสียหายในอุตสาหกรรมไก่เนื้อทั่วโลกกว่า 5-6 พันล้านดอลล่าต่อปี อย่างไรก็ตามยังมีลักษณะการป่วยแบบไม่แสดงอาการที่มักจะตรวจไม่พบทำให้ไม่ได้รับการรักษา

โรคลำไส้อักเสบแบบเนื้อตาย สามารถส่งผลต่อประสิทธิภาพการเลี้ยงได้อย่างมีนัยสำคัญ ผ่านทางความสามารถในการดูดซึมสารอาหาร อัตราการเจริญเติบโต และอัตราการแลกเปลี่ยนสารอาหารรวมถึงสวัสดิภาพสัตว์ และยังส่งผลต่อโอกาสในการทำกำไรมากกว่าลักษณะของโรคแบบที่แสดงอาการ

ปัจจัยสนับสนุนให้เกิดโรค

โรคลำไส้อักเสบแบบเนื้อตายเป็นผลมาจากการเพิ่มจำนวนของ คลอสตริเดียม เพอร์ฟริงเจนส์ (Clostridium perfringens) ซึ่งเป็นแบคทีเรียแกรมบวกที่พบได้เป็นปกติของจุลชีพที่อาศัยอยู่ในลำไส้ มีปัจจัยหลายอย่างที่อาจส่งผลต่อการเพิ่มจำนวนของคลอสตริเดียม เพอร์ฟริงเจนส์ รวมถึงการจัดการด้านโภชนาการ การเกิดโรคบิด และการปนเปื้อนของสารพิษจากเชื้อรา (รูปที่ 1)

รูปที่ 1  ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อการเกิดโรคลำไส้อักเสบเนื้อตาย | แหล่งที่มา: ไบโอมิน

Immunosuppression - การกดการทำงานของระบบภูมิคุ้มกัน, Mycotoxins - สารพิษจากเชื้อรา, Eimeria Spp. -เชื้อบิด, Low Quality Protein in feed - อาหารโปรตีนคุณภาพต่ำ, Clostridium Spp. - เชื้อคลอสตริเดียม,  Reduced intestinal integrity - ลดความสมบูรณ์ของลำไส้, Reduced amino acid digestibility - ลดความสามารถในการย่อยกรดอะมิโน, Toxin production - การผลิตสารพิษ, Pathogen translocation - การเคลื่อนย้ายของเชื้อก่อโรค, Protein leakage - เกิดการรั่วซึมออกมาของโปรตีน, Reduced nutrient absorption - การดูดซึมสารอาหารลดลง, Increased protein availability in the lumen - เพิ่มปริมาณโปรตีนในกระเพาะลูเมน

รูปที่ 1 ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อการเกิดโรคลำไส้อักเสบเนื้อตาย | แหล่งที่มา: ไบโอมิน
รูปที่ 1 ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อการเกิดโรคลำไส้อักเสบเนื้อตาย | แหล่งที่มา: ไบโอมิน

โภชนาการ

อาหารถือเป็นปัจจัยเสี่ยงสำคัญที่มีผลกระทบอย่างมากต่ออุบัติการณ์ของโรคลำไส้อักเสบแบบเนื้อตายในไก่เนื้อ โปรตีนของอาหารที่ไม่สามารถย่อยได้ เช่น บางส่วนของโปรตีนจากเนื้อสัตว์และกระดูกหรือปลาป่น ซึ่งไม่สามารถย่อยและถูกดูดซึมได้ในส่วนต้นของทางเดินอาหาร แต่จะถูกผ่านต่อไปยังส่วนท้ายของทางเดินอาหารและไปเป็นอาหารของแบคทีเรีย เกิดกระบวนการหมักและสร้างของเสีย เช่น เอมีนและแอมโมเนีย ที่ทำให้ค่าพีเอชในลำไส้เพิ่มขึ้นและกระตุ้นให้เกิดการเพิ่มจำนวนของแบคทีเรียก่อโรค.

หนึ่งในวิธีลดการเจริญเติบโตและลดฤทธิ์ของเชื้อแบคทีเรีย คือการจำกัดการให้โปรตีนซึ่งเป็นสารอาหารที่สำคัญ ดังเช่นการที่ผู้ผลิตจำนวนมากเปลี่ยนไปใช้วัตถุดิบจากพืชทั้งหมดเป็นต้น การเพิ่มการย่อยได้ของสารอาหาร เป็นการทำให้สัตว์ปีกสามารถดูดซึมและนำสารอาหารไปใช้ประโยชน์ได้ทั้งหมด แทนที่จะมีหลงเหลือไปเป็นอาหารของแบคทีเรียในลำไส้ ก็เป็นอีกทางเลือกหนึ่ง สารสกัดจากพืชสมุนไพรที่เสริมในอาหารสัตว์บางชนิดสามารถเพิ่มความสามารถในการทำงานของเอนไซม์ย่อยอาหารภายในร่างกายได้ ทำให้สัตว์ปีกสามารถย่อยและดูดซึมโปรตีนและสารอาหารอื่นๆ ที่จุลชีพในทางเดินอาหารไม่สามารถใช้ประโยชน์ได้ (รูป 2) การเสริมเอนไซม์ที่ย่อยโปรตีนจากภายนอกเป็นอีกวิธีหนึ่งที่สามารถช่วยในการย่อยโปรตีนส่วนเกินได้

รูป 2 ผลของการใช้สารสกัดจากพืชเสริมในอาหารสัตว์ต่อความสามารถในการย่อยได้ของอาหารที่ลำไส้เล็กส่วนปลายในไก่เนื้อ. (เฮฟิซ และคณะ, 2015)

Apparent ileal digestibility (%) - ค่าการย่อยได้ที่ปรากฏในลำไส้เล็กส่วนปลาย (%), Phytogenic Feed Additive - ประกอบไฟโตเจนนิกเสริมในอาหารสัตว์, Cysteine - ซีสเทอีน, Threonine - ธรีโอนีน, Lysine - ไลซีน, Arginine - อาร์จีนีน, Methionine - เมไธโอนีน, Total AA - กรดอะมิโนรวม,  Control - กลุ่มควบคุม

รูป 2 ผลของการใช้สารสกัดจากพืชเสริมในอาหารสัตว์ต่อความสามารถในการย่อยได้ของอาหารที่ลำไส้เล็กส่วนปลายในไก่เนื้อ. (เฮฟิซ และคณะ, 2015)
รูป 2 ผลของการใช้สารสกัดจากพืชเสริมในอาหารสัตว์ต่อความสามารถในการย่อยได้ของอาหารที่ลำไส

สมดุลจุลชีพและการพัฒนาของระบบทางเดินอาหาร

ช่วงแรกหลังการฟักเป็นช่วงเวลาที่สำคัญต่อการพัฒนาระบบทางเดินอาหารของลูกไก่ การเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นในช่วงเวลานี้ขึ้นอยู่กับสมดุลของจุลินทรีย์ในลำไส้ การใช้โปรไบโอติกตั้งแต่ในโรงฟักและทันทีที่มาถึงโรงเรือนเลี้ยงไก่เนื้อ จะสร้างโอกาสที่เหมาะในการเพิ่มจำนวนแบคทีเรียที่มีประโยชน์ในระบบทางเดินอาหาร ก่อนที่ลูกไก่จะได้รับเชื้อแบคทีเรียและเชื้อราที่ก่อโรคที่อาจพบในโรงเรือนเลี้ยงไก่เนื้อ และช่วยพัฒนาระบบทางเดินอาหารและป้องกันการติดเชื้อในลำไส้ (ตารางที่ 1)

ตารางที่1 . ผลของโปรไบโอติกต่อคะแนนของรอยโรค อัตราการตาย และปริมาณเชื้อคลอสตริเดียม เพอร์ฟริงเจนส์ รายงานผลเป็น CFU ในไก่ทดลองในภาวะที่เกิดโรคลำไส้อักเสบแบบเนื้อตาย (แมคเรโนลด์ และคณะ, 2009)

คะแนนของรอยโรคอัตราการตายLog10 CFU/g
กลุ่มควบคุม0.29b0/50 (0%)1.00b
กลุ่มควบคุมที่ได้รับเชื้อคลอสตริเดียม เพอร์ฟริงเจนส์ 1.33a13/50 (26%)3.42a
กลุ่มควบคุมที่ได้รับเชื้อคลอสตริเดียม เพอร์ฟริงเจนส์ + โพลทรีย์สตาร์ PoultryStar®0.29b3/50 (6%)1.90b

โรคบิด

การติดเชื้อบิดนั้นเป็นผลมาจากการระบาดของโรคตามธรรมชาติหรือจากการนำเชื้อที่มีความเข้มข้นในระดับต่ำเข้าสู่ร่างกายจากการทำวัคซีนโรคบิด ซึ่งส่งผลให้เกิดการทำลายของเยื่อบุผิวในลำไส้และทำให้เกิดการหลั่งของพลาสม่าโปรตีนเข้าไปในลำไส้เล็ก - สารอาหารที่อุดมไปด้วยปัจจัยตั้งต้นต่อเชื้อคลอสตริเดียม เพอร์ฟริงเจนส์นั้น สามารถใช้ประโยชน์ในการเพิ่มจำนวนรวมถึงผลิตสารพิษ ซึ่งสามารถลดประสิทธิภาพการเลี้ยงและเป็นปัจจัยโน้มนำที่ทำให้ไก่เกิดปัญหาลำไส้อักเสบเนื้อตาย

โปรไบโอติกและสารประกอบไฟโตเจนนิกเสริมในอาหารสัตว์ร่วมกับการใช้หรือไม่ใช้ยากันบิดหรือวัคซีน สามารถช่วยบรรเทาผลกระทบเชิงลบของการติดเชื้อบิดได้ ซึ่งได้มีการแสดงให้เห็นว่าสามารถลดการขับออกของออโอซิสต์ ความรุนแรงของวิการในลำไส้ และผลข้างเคียงต่อประสิทธิภาพการเลี้ยง โดยแสดงให้เห็นสถานะว่ามีแนวโน้มที่จะ"ต้านการติดเชื้อบิด" (รูปภาพ 3 และ 4)

รูปภาพ 3 ผลของโปรไบโอติกร่วมกับการใช้และไม่ใช้วัคซีนป้องกันโรคบิดต่อคะแนนรอยโรคในลำไส้ ในภาวะที่มีการติดเชื้อบิด (ริทซี่ และคณะ, 2016)

D21 Average Lesion Scores - ค่าเฉลี่ยของรอยโรค ณ วันที่ 21, Average Lesion Score - คะแนนรอยโรคโดยเฉลี่ย, Duodenum - ลำไส้เล็กส่วนต้น, Jejunum - ลำไส้เล็กส่วนกลาง Ileum - ลำไส้เล็กส่วนปลาย, NC - กลุ่มควบคุม, Vac - กลุ่มที่ทำวัคซีน, PS - กลุ่มโปรไบโอติก โพลทรีย์สตาร์, PoultryStar® PS+Vac - กลุ่มโปรไบโอติก โพลทรีย์สตาร์, PoultryStar® + กลุ่มที่ทำวัคซีน, P < 0.0001 - มีนัยทางสถิติ < 0.0001

รูปภาพ 3 ผลของโปรไบโอติกร่วมกับการใช้และไม่ใช้วัคซีนป้องกันโรคบิดต่อคะแนนรอยโรคในลำไส้ ในภาวะที่มีการติดเชื้อบิด (ริทซี่ และคณะ, 2016)
รูปภาพ 3 ผลของโปรไบโอติกร่วมกับการใช้และไม่ใช้วัคซีนป้องกันโรคบิดต่อคะแนนรอยโรคในลำไส้

รูปภาพ 4 ผลของไดเจสตารอม Digestarom® ต่อประสิทธิภาพการเลี้ยงไก่เนื้อ ช่วงที่มีภาวะการติดเชื้อบิด (ไรซิงเจอร์ และคณะ, 2011)

FCR (d27) - อัตราแลกเนื้อ (วันที่ 27), Challenged - กลุ่มที่มีการให้เชื้อบิด, Digestarom® - ไดเจสตารอม Digestarom®, Liveweight (d27;g) - น้ำหนักตอนมีชีวิต (วันที่ 27; กรัม)

รูปภาพ 4 ผลของไดเจสตารอม Digestarom® ต่อประสิทธิภาพการเลี้ยงไก่เนื้อ ช่วงที่มีภาวะการติดเชื้อบิด (ไรซิงเจอร์ และคณะ, 2011)
รูปภาพ 4 ผลของไดเจสตารอม Digestarom® ต่อประสิทธิภาพการเลี้ยงไก่เนื้อ ช่วงที่มีภาวะการติดเชื้อบิด

สารพิษจากเชื้อรา

สารพิษจากเชื้อรา - เป็นอนุพันธ์ที่เป็นสารพิษของราที่เกิดจากเชื้อราโดยทั่วไปที่พบได้ในหลายองค์ประกอบของอาหารสัตว์ปีก - ซึ่งสามารถลดความสมบูรณ์ของลำไส้ได้โดยตรง ส่งผลให้การดูดซึมและการย่อยของสารอาหารลดลงเพิ่มความสามารถในการเป็นเยื่อเลือกผ่านของลำไส้ ลดการดูดซึมสารอาหารและเกิดการรั่วไหลของพลาสม่าโปรตีนเข้าไปในทางเดินอาหาร ซึ่งทำให้ความเข้มข้นของโปรตีนเพิ่มขึ้นในลำไส้เล็ก กลายเป็นปัจจัยในการเพิ่มจำนวนของเชื้อคลอสตริเดียม เพอร์ฟริงเจนส์

สารพิษจากเชื้อรา ยังมีผลต่อระบบภูมิคุ้มกันและ มีความเกี่ยวพันอย่างมากต่อการติดเชื้อในลำไส้ (ตารางที่ 2 เนื่องจากสารพิษจากเชื้อราส่งผลกระทบที่เป็นอันตรายหลากหลายประการ ทำให้ต้องมี โปรแกรมการจัดการสารพิษจากเชื้อรา ที่เหมาะสมเพื่อปกป้องให้เกิดความสมบูรณ์ของลำไส้

ตารางที่ 2 ผลกระทบของ สารพิษจากเชื้อราดีออกซีนิวาลีนอล (DON) โดยคิดเป็นเปอร์เซ็นต์ของสัตว์ปีกที่ได้รับผลกระทบจากโรคลำไส้อักเสบแบบเนื้อตาย (แอนโทนิสเซน และคณะ., 2014)

กลุ่มดีออกซีนิวาลีนอล (DON)คลอสตริเดียม เพอร์ฟริงเจนส์ % ของสัตว์ที่เกิดรอยโรคลำไส้อักเสบแบบเนื้อตาย
คลอสตริเดียม เพอร์ฟริงเจนส์ -+20 ± 2.6b
คลอสตริเดียม เพอร์ฟริงเจนส์ + ดีออกซีนิวาลีนอล (DON)++47 ± 3.0a
DON เพียงอย่างเดียว ดีออกซีนิวาลีนอล (DON) +-0 ± 0.0
กลุ่มควบคุมเชิงลบ--0 ± 0.0

ผลิตภัณฑ์

โพลทรีย์สตาร์®

โพลทรีย์สตาร์® คือผลิตภัณฑ์ที่จำเพาะต่อสัตว์ปีก ความหลากหลายของสายพันธุ์จุลินทรีย์โปรไบโอติกที่ถูกคัดสรรมาอย่างดี ทำงานร่วมกับพรีไบโอติก ฟรุกโตโอลิโกแซคคาไรด์ ช่วยส่งเสริมการทำงานของจุลินทรีย์ที่มีประโยชน์ในระบบทางเดินอาหาร

หาข้อมูลเพิ่มเติม

มัยโคฟิกซ์®

มัยโคฟิกซ์® กลุ่มผลิตภัณฑ์ที่พัฒนาเป็นพิเศษเพื่อช่วยปกป้องสุขภาพสัตว์ โดยการกำจัดความเป็นพิษของสารพิษจากเชื้อราที่ปนเปื้อนอยู่ในอาหารสัตว์ มัยโคฟิกซ์ใช้ผสมในอาหารสัตว์ปีก สุกร สัตว์เคี้ยวเอื้อง ปลา และกุ้ง

หาข้อมูลเพิ่มเติม

ไบโอมิน® เป๊ป และไดเจสตารอม

ไบโอมิน® เป๊ป และไดเจสตารอม® คือกลุ่มผลิตภัณฑ์สารสกัดจากพืชสมุนไพรที่มีความพิเศษและจำเพาะ พัฒนามาเพื่อเสริมประสิทธิภาพการย่อยอาหารและการนำเอาอาหารไปใช้ ด้วยการรวมคุณสมบัติการกระตุ้นการกินที่มีเอกลักษณ์เฉพาะภายใต้ประสิทธิภาพการทำงานที่เหมาะสม ไบโอมิน® เป๊ป และไดเจสตารอม® ใช้ผสมในอาหารสัตว์ปีก สุกร สัตว์เคี้ยวเอื้อง ปลา และกุ้ง

หาข้อมูลเพิ่มเติม

เอกสารอ้างอิง

Antonissen G, Martel A, Pasmans F, Ducatelle R, Verbrugghe E, Vandenbroucke V, Li S, Haesebrouck F, Van Immerseel F, Croubels S. The Impact of Fusarium Mycotoxins on Human and Animal Host Susceptibility to Infectious Diseases. Toxins. 2014; 6(2):430-452.

Hafeez A., Männer K., Schieder C., Zentek J.; Effect of supplementation of phytogenic feed additives (powdered vs. encapsulated) on performance and nutrient digestibility in broiler chickens, Poultry Science, Volume 95, Issue 3, 1 March 2016, Pages 622–629, Opens external link in new windowhttps://doi.org/10.3382/ps/pev368

McReynolds J., Waneck C., Byrd J., Genovese K., Duke S., Nisbet D.; Efficacy of multistrain direct-fed microbial and phytogenetic products in reducing necrotic enteritis in commercial broilers, Poultry Science, Volume 88, Issue 10, 1 October 2009, Pages 2075–2080, Opens external link in new windowhttps://doi.org/10.3382/ps.2009-00106

Reisinger, R., Steiner, T., Nitsch, S., Schatzmayr, G., Applegate, T.J. (2011) Effects of a blend of essential oils on broiler performance and intestinal morphology during vaccine exposure. J. Appl. Poult. Res. 20, 272–283.

Ritzi, M. M., Abdelrahman, W., van-Heerden, K., Mohnl, M., Barrett, N. W., & Dalloul, R. A. (2016). Combination of probiotics and coccidiosis vaccine enhances protection against an Eimeria challenge. Veterinary Research, 47, 111. Opens external link in new windowhttp://doi.org/10.1186/s13567-016-0397-y

คุณมีคำถามอื่นเกี่ยวกับหัวข้อนี้หรือไม่?