5 Temel Alana Odaklanarak Besi Öncesi Buzaği Sağliğini Korumak

Şekil 1'de gösterildiği gibi besi öncesi buzağı yönetimi ile ilgili birkaç önemli husus vardır. Hastalığın zamanında teşhisi ve doğru tedavinin uygulanması da buzağı yetiştiriciliğinin önemli bir bileşenidir. Buzağılar süt satışlarına aktif olarak katkıda bulunmasa da, yüksek kaliteli yedek düveler üretmek için buzağı sağlığını yakından izlemek çiftliğin yararınadır.

Buzağı hastalıklarının sebepleri

Ulusal Hayvan Sağlığı İzleme Sistemi (NAHMS) 2007 süt raporunda, çiftliklerdeki yönetim ve teknoloji gelişmelerine rağmen, Kuzey Amerika’da besi öncesi ortalama ölüm oranını %7,8 olarak bildirmiştir (USDA, 2007).
Rapora göre besi öncesi buzağılarda ishal veya sindirim problemleri ölümlerin%56,5'ini, solunum problemleri ise ölümlerin %22,5'ini oluşturuyordu.

İshalden kaynaklanan ölümler esas olarak dehidrasyon ve septisemi (kanın enfeksiyonu) ile ilgilidir. Besi öncesi buzağı ölümlerine bakıldığında, %23.9'unun ishal (ishal veya sindirim sorunları olan buzağıların %74.5'i antimikrobiyallerle tedavi edildi) ve %12.4'ünün buzağı solunum yolu hastalıklarından (%63.4'i antimikrobiyaller ile tedavi edildi) kaynaklandığı anlaşılmıştır. Ek olarak, besi öncesi düve buzağılarının%1,6'sı göbek enfeksiyonlarına maruz kalmıştır (göbek enfeksiyonlu buzağıların %92,3'ü antimikrobiyallerle tedavi edilmiştir). Düzenli izleme ve iyi kayıt tutma, hastalıkların teşhisini hızlandırabilir. Hastalığın erken dönemlerinde destekleyici tedavi buzağı kaybını azaltmaya yardımcı olacaktır.

Şekil 1. Besi öncesi buzağı yönetimi ile ilgili beş önemli husus

Şekil 1. Besi öncesi buzağı yönetimi ile ilgili beş önemli husus
Şekil 1. Besi öncesi buzağı yönetimi ile ilgili beş önemli husus

Hijyen ve gebelik bölmesi yönetimi

Buzağı yönetiminin tüm aşamalarında uygun hijyen gereklidir. Bu gereklilik gebelik bölmesinde başlar. Gebelik bölmeleri ideal olarak hasta hayvanları barındıran bölmelerden ayrılmış, temiz ve kuru yataklıklarla düzenlenmiş olmalıdır. Yataklıklar düzenli olarak değiştirilmeli ve patojen yüklerini azaltmak için kullanımlar arasında bölmeler dezenfekte edilmelidir.

Buzağılar bağışıklıkları neredeyse hiç olmadan veya çok düşük olarak doğarlar. Bu nedenle patojenlere maruz kalmalarının azaltılması son derece önemlidir. Ek olarak, buzağıların doğumda yağ rezervleri çok azdır, bu nedenle gebelik bölmesi özellikle soğuk iklimlerde ve mevsimlerde cereyansız (hava akımsız) olmalıdır. 

Gebelik bölmelerinin bakımları da iyi olmalıdır, böylece buzağılar anneden zamanında ayrılabilir. Bu, özellikle grup bölmelerde ortaya çıkabilecek patojen maruziyetinin ve yaralanma potansiyelinin azaltılmasına yardımcı olacaktır. Gebelik bölmesinin temizliği esastır, çünkü zayıf hijyen göbek enfeksiyonlarına neden olabilir. Buzağılamadan kısa bir süre sonra % 7'lik bir iyot daldırma tentürünün kullanılması göbek enfeksiyonlarının azaltılmasına yardımcı olabilir.
 

Kolostrum

Besi öncesi buzağı yönetiminin birçok önemli yönü vardır, ancak kolostrumun kalitesi, miktarı ve zamanlaması çoğu çiftlikte ana odak noktasıdır. Genellikle buzağının doğumdan 6 ila 12 saat sonra dört litrelik yüksek kaliteli kolostrum (> immünoglobulinlerin yıkımını engelleyin) ile beslenmesi tavsiye edilir. Bağışıklık sistemindeki immünoglobulinlerin absorpsiyonu zamanla azalır; bu nedenle besinlerin buzağıya zamanında verilmesi önemlidir. İmmünglobülinler, yaşamın ilk iki haftasında koruma sağlarken, buzağı kendi aktif immünitesini geliştirir.

Kolostrum kalitesi de son derece kritik bir faktördür. Kolostrumun kalitesi, bir kolostrometre veya hidrometre kullanımıyla çiftlikte kolayca ölçülebilir. Bu araç, kaliteli kolostrumu düşük kaliteli kolostrumdan ayırdetmek için güvenle kullanılır. Brix refraktometresi, kolostrum kalitesini belirlemek için çiftlikte kullanılabilecek diğer bir araçtır. Hangi alet kullanılırsa kullanılsın, düşük veya yüksek sıcaklıktaki numuneler yanlış okumalara neden olabileceğinden kolostrum kalitesini oda sıcaklığında (23 ° C) ölçmek en iyisidir.

Kolostrum kalitesinin bir başka göstergesi de bakteri içeriğidir. Bakteriyel sayımlar sıhhi toplama ve işleme ile sınırlandırılabilir. Aşırı bakteri üremesini önlemek için kolostrum buzağılara verilmeli veya toplandıktan sonra bir ila iki saat içinde buzdolabında dondurulmalıdır. Ek olarak, bakteri yüklerini azaltmak için kolostrum (veya süt) pastörize edilebilir.

Çalışmalar, 60°C'de 60 dakika uygulanan pastörizasyonun, minimum immünoglobülin yıkımı ile bakteri sayısını önemli ölçüde azalttığını göstermiştir. Pastörize edicinin bakteri sayısını etkili bir şekilde azaltabilmesi için uygun temizlik ve düzenli bakım gerekir. Pastörize edicinin verimliliğini izlemenin iyi bir yolu, pastörizasyondan önce ve sonra süt numunelerinin bakteri sayısını test etmektir. Yine, pastörize sütün hijyenik kullanımı, yemlemeden önce yeniden kontaminasyonu önlemek için önemlidir.

Besleme

Süt buzağıları, sütten kesmeyi hızlandırmak ve maliyetleri azaltmak için sıvı yemle (normal tüketiminin yarısı olduğu tahmin edilen, vücut ağırlığının yaklaşık %10'unda) limitli bir şekilde beslenir. Çok sayıda çalışma buzağılara verilen süt ya da süt ikamesi miktarını artırmanın olası yararlarını araştırmıştır. Veriler, daha yoğun beslenme programlarının büyümeyi desteklediğini, yem verimliliğini artırdığını, hayvan refahını iyileştirdiğini ve gelecekteki süt üretimini potansiyel olarak iyileştirdiğini gösteriyor. Bu gelişmeler, büyüme için besinlerin kullanılabilirliğinin artması, bağışıklık fonksiyonunun iyileşmesi ve iklim kaynaklı stres ile başa çıkma becerisinin artması sebebiyle gerçekleşmektedir.

Limitli besleme, sadece bakım gereksinimleri için yeterli besin ve enerjiyi sağlayabilir. Soğuk ve sıcak havalarda vücut sıcaklığını korumak için daha fazla enerji gerekir. Ek olarak, bir buzağı hasta olduğunda bir bağışıklık yanıtı verebilmek için de enerji ihtiyacı artar, ancak besin alımı, bu artan ihtiyaç süresi boyunca tipik olarak düşer ve buzağıyı daha da dezavantajlı duruma getirir. Daha fazla miktarda süt veya süt ikamesi alan buzağılar, büyük olasılıkla zorluklarla başa çıkma kabiliyetlerinden dolayı, limitli beslenenlere göre daha düşük ölüm ve hastalık oranı ile karşılaşmaktadır.

Süt veya süt ikamesinin hacmini yeniden değerlendirmenin yanı sıra, geleneksel süt ikamelerinin formülasyonları da araştırılmıştır. Yaygın olarak %20 protein, %20 yağ kullanılmaktadır. Tam yağlı süte daha yakın yüksek besin yoğunluğu olan formülasyonlar oluşturulmuştur. Bunlar özellikle soğuk havalarda ve daha büyük bir ısı kaybı riski taşıyan Jersey'ler gibi küçük ırklar için faydalıdır.

Tablo 1. Yem katkı maddeleri ve faydaları

Yem Katkı
Kategorisi

Faydası

Prebiyotik ve probiyotikler

Gastrointestinal hastalıklara karşı direnci artırarak, yararlı bağırsak florasının kurulmasına yardım eder

Fitojenik Yem Katkıları

Yem alımını artırır

Bağırsak sağlığını iyileştiren antimikrobiyal etkiler yaratır

Bağırsak sağlığını iyileştiren anti-enflamatuar etkiler yaratır

Bağırsak sağlığını iyileştiren antioksidan etkiler yaratır

Maya ve maya hücre duvarı

Sindirim sağlığını desteklemek için Gram negatif bakterileri bağlar

Asitleştirici

Yem hijyenini iyileştirin Yemin sindirilebilirliğini artırır

Barındırma

Barınma sağlıklı buzağıların yetiştirilmesi için son derece önemli bir konudur. Buzağılara bol miktarda temiz ve kuru yataklık sağlanmalıdır. Havalandırma, hava kalitesini korumak ve solunum sorunlarını azaltmak için önemlidir. Buzağıların çoğu besi öncesi ayrı ayrı barındırılmaktadır, ancak son araştırmaların bazı performans parametrelerinde çiftler halinde bulunan buzağıların sosyal etkileşimlerinde gelişmeler görülmüştür. Çapraz emzirme, buzağılar bir arada tutulduğunda endişe verici olabilir, ancak besleyici olmayan emzirme, patojen yutulma ihtimalinden dolayı bireysel olarak barınan buzağıların sağlığına da zararlı olabilir. Toplu barındırma ve tüm emzirme türlerinin azaltılması konusunda daha fazla araştırma yapılması gerekmektedir.

Pek çok faktör, besi öncesi buzağı sağlığını etkiler ve bu etkiler  sonraları çeşitli zararlara yol açabilir.  Süt fiyatlarının düşük olduğu zamanlarda, belli bir üretim aşamasında maliyetleri düşürmek üreticilere cazip gelebilir. Ancak, zayıf buzağı üretimi; bu düveler sağım sürüsüne girdiğinde kara olumsuz yansıyacaktır. Sağlıklı buzağılar yetiştirmek için zaman ve para harcamak gelecekte işe yarayacaktır.

This article originally appeared in Progressive Dairyman